Wsparcie dla zielonych inwestycji w Polsce. Czego potrzebuj膮 firmy?

Zielone inwestycje maj膮 przyspieszy膰 transformacj臋 energetyczn膮 Polski. 呕eby jednak rozw贸j tego sektora by艂 mo偶liwy, niezb臋dne jest ustanowienie skutecznych program贸w wsparcia. To one maj膮 stanowi膰 bodziec do zaanga偶owania przedsi臋biorc贸w w proekologiczne przedsi臋wzi臋cia. Niestety wprowadzone jesieni膮 2024 roku narz臋dzie pozwalaj膮ce uzyska膰 finansowanie zielonych projekt贸w rozczarowuje krajowych wytw贸rc贸w. Gdzie le偶y problem?

Kontrowersyjne zasady wsparcia dla zielonych inwestycji

Dnia 29 wrze艣nia 2023 roku Minister Rozwoju i Technologii podpisa艂 Rozporz膮dzenia w sprawie udzielania pomocy publicznej na realizacj臋 projekt贸w inwestycyjnych o znaczeniu strategicznym dla przej艣cia na gospodark臋 o zerowej emisji netto [1]. Jest ono odpowiedzi膮 na zaktualizowane Tymczasowe Ramy Kryzysowe, kt贸re w marcu ubieg艂ego roku zaproponowa艂a Komisja Europejska. W za艂o偶eniu mia艂y one pom贸c we wsparciu gospodarek w d膮偶eniu do stanu r贸wnowagi po zbrojnej napa艣ci Rosji na Ukrain臋. P贸藕niej zosta艂y rozszerzone o wsparcie dla zielonych inwestycji w sektorach strategicznych dla przej艣cia na gospodark臋 o zerowej emisji netto. Tym samym Komisja Europejska otworzy艂a dla kraj贸w cz艂onkowskich furtk臋 do subsydiowania z w艂asnych bud偶et贸w inwestycji w czyste technologie, jeszcze przed oficjalnym wej艣cie w 偶ycie Net Zero Industry Act. Dotyczy膰 mog膮 one mi臋dzy innymi takich bran偶 jak:

  • systemy magazynuj膮ce,
  • turbiny wiatrowe,
  • pompy ciep艂a,
  • panele s艂oneczne,
  • elektrolizery,
  • urz膮dzenia do wychwytywania i sk艂adowania dwutlenku w臋gla.

Pomoc na zielone gigainwestycje

Zielone inwestycje realizowane w ramach projektu niskoemisyjnego zdefiniowanego w rzeczonym rozporz膮dzeniu powinny spe艂nia膰 艂膮cznie pi臋膰 przes艂anek. Dotacja b臋dzie udzielana na przedsi臋wzi臋cia, kt贸re:

  • stanowi膮 inwestycj臋 pocz膮tkow膮 w rozumieniu art. 2 pkt 49 rozporz膮dzenia nr 651/2014,
  • wi膮偶膮 si臋 z poniesieniem koszt贸w kwalifikowanych na poziomie co najmniej 110 milion贸w euro,
  • przewiduj膮 utworzenie co najmniej 50 nowych miejsc pracy,
  • zostan膮 zako艅czone nie p贸藕niej ni偶 w okresie 7 lat od rozpocz臋cia prac,
  • spe艂niaj膮 co najmniej 5 z warunk贸w uzupe艂niaj膮cych 鈥 mowa tu mi臋dzy innymi o: inwestycji w OZE, statusie M艢P, lokalizacji na obszarze zagro偶onym wykluczeniem, tworzeniu powi膮za艅 regionalnych, prowadzeniu dzia艂alno艣ci B+R, robotyzacji i automatyzacji proces贸w, wykorzystaniu potencja艂u zasob贸w ludzkich czy podejmowaniu dzia艂a艅 w zakresie opieki nad pracownikiem.

Jakie przewiduje si臋 dofinansowanie do zielonych inwestycji? Zgodnie z zapisami rozporz膮dzenia Intensywno艣膰 mo偶e wynie艣膰 od 15 do 35% koszt贸w kwalifikowanych, za艣 艂膮czna kwota pomocy dla jednego przedsi臋biorcy nie mo偶e by膰 wy偶sza ni偶 od 150 do 350 mln euro (w zale偶no艣ci od regionu). Ostatecznym terminem sk艂adania wniosk贸w o dotacj臋 jest 31 grudnia 2025 roku, co jest zgodne z zasadami zapisanymi w Tymczasowych Ramach Kryzysowych.

Czy wsparcie na zielone inwestycje jest atrakcyjne dla przedsi臋biorc贸w?

wsparcie zielonych inwestycji w Polsce

Narz臋dzie zwi膮zane z realizacj膮 zielonych przedsi臋wzi臋膰 powinno by膰 w za艂o偶eniu ciekawym rozwi膮zaniem dla przedsi臋biorc贸w. Mi臋dzy innymi z my艣l膮 o u艂atwieniu zdobywania dotacji zdecydowano si臋 na uproszczenie wniosku i za艂膮cznik贸w w stosunku do innych program贸w. P贸ki co z艂o偶ono jednak niewielk膮 liczb臋 aplikacji. Dlaczego? O ile kwestia inwestycji pocz膮tkowej, tworzenia nowych miejsc pracy czy nawet warunk贸w uzupe艂niaj膮cych jest akceptowalna przez przedstawicieli zielonych bran偶, o tyle nak艂ady pocz膮tkowe s膮 ustanowione na wyg贸rowanym poziomie. 

W uzasadnieniu projektu czytamy 鈥瀂 racji tego, 偶e g艂贸wnym celem na poziomie unijnym i krajowym by艂o zwi臋kszenie konkurencyjno艣ci w walce o tzw. gigainwestycje z Ameryk膮 P贸艂nocn膮 (i odpowied藕 na tzw. IRA), to zdaniem projektodawcy minimalny wym贸g 110 mln euro nie b臋dzie barier膮 dla realizacji ww. inwestycji鈥. Kwesti臋 t臋 komentuje Pawe艂 Lachman, prezes PORT PC 鈥濪zi艣, nawet gdyby wszyscy ci producenci po艂膮czyli si艂y, to nie byliby w stanie zainwestowa膰 w projekt o warto艣ci co najmniej 110 mln euro.鈥 [2]. Wysoko艣膰 wk艂adu mia艂a zosta膰 uzgodniona podczas konsultacji spo艂ecznych dokumentu, jednak偶e przewidziano na nie tylko 7 dni, co w praktyce uniemo偶liwi艂o wielu zainteresowanym podmiotom terminowe zg艂oszenie uwag. Przedsi臋biorstwa musz膮 zatem p贸ki co dalej martwi膰 si臋 rosn膮cymi cenami pr膮du dla firm czy kosztami pracowniczymi, zamiast szuka膰 alternatyw w postaci zielonej transformacji przemys艂u.

Zielona energia w firmie

Transformacja energetyczna gospodarki Polski jest niezb臋dna. Polityka ekologiczna rz膮du powinna wspiera膰 zar贸wno zielone inwestycje, jak i inne inicjatywy podejmowane w zgodzie z zasadami zr贸wnowa偶onego rozwoju. Wiele zale偶y tak偶e od dzia艂a艅 w艂asnych przedsi臋biorstw. Ka偶dy podmiot mo偶e ju偶 dzisiaj zmieni膰 swoj膮 umow臋 na dostawy pr膮du, rezygnuj膮c ze strumienia powstaj膮cego w kopalniach w臋glowych, na rzecz energii z gwarancj膮 pochodzenia OZE. W ten spos贸b nie tylko poprawia jako艣膰 偶ycia mieszka艅c贸w, ale tak偶e buduje sw贸j ekologiczny wizerunek i oszcz臋dza. Po szczeg贸艂y oferty zapraszamy do kontaktu z przedstawicielem Eco dla Biznesu. Nasze doradztwo energetyczne dla firm zapewnia kompleksow膮 obs艂ug臋 w zgodzie z najwy偶szymi standardami obs艂ugi klienta.

殴r贸d艂a:

  1. isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20230002127/O/D20232127.pdf
  2. wysokienapiecie.pl/98379-rzad-chce-zielonych-gigainwestycji-a-polskie-firmy-tez-oczekuja-wsparcia/ dost臋p 25.03.2024 r.