Transformacja energetyczna w Polsce trwa w najlepsze. I choć jej tempo odbiega od założeń dokumentów strategicznych, to nie pozostaje bez echa dla rynku energetycznego. Obecnie przedsiębiorstwa coraz wyraźniej dostrzegają, że koszty energii, ryzyka regulacyjne oraz presja na dekarbonizację stają się ważnymi determinantami przewagi konkurencyjnej. Nowelizacja ustawy o odnawialnych źródłach energii, która weszła w życie 14 grudnia 2024 roku, znacząco poszerzyła katalog podmiotów uprawnionych do skorzystania z mechanizmów wsparcia, potocznie nazywanych ulgą OZE. Na czym ona polega?
Ulga podatkowa OZE w nowym otoczeniu regulacyjnym
Nowelizacja ustawy o OZE radykalnie zwiększyła liczbę przedsiębiorców, którzy mogą ubiegać się o status odbiorcy przemysłowego. Osiągnięto to poprzez rozszerzenie listy kwalifikowanych kodów PKD i wprowadzenie dwóch stawek intensywności wsparcia – 85% oraz 75%. Kto może skorzystać z ulgi OZE? Dzisiaj są to m.in. firmy z branży spożywczej, chemicznej, tekstylnej, metalurgicznej, drzewnej, elektronicznej oraz dużej części przemysłu przetwórczego. W skali kraju mówimy tu o kilkuset tysiącach podmiotów, w tym także z sektora MŚP.
Warunkiem przyznania wsparcia pozostaje spełnienie kryterium energochłonności oraz brak trudnej sytuacji ekonomicznej. Status odbiorcy przemysłowego pozwala na:
- częściową redukcję obowiązku umarzania świadectw pochodzenia,
- obniżenie opłaty OZE,
- eliminację opłaty kogeneracyjnej w ramach ulgi CHP.
Czyli na zmniejszenie realnego kosztu energii. Jednocześnie ulga podatkowa OZE nie wyklucza korzystania z innych form wsparcia (np. ulgi energetyczne czy programy inwestycyjne).
Ulga OZE dla firm – wymogi i obowiązki
Od 2025 roku przedsiębiorcy korzystający z ulgi OZE muszą udowodnić, że faktycznie realizują działania prowadzące do obniżenia emisji. To podstawowa zmiana w stosunku do przepisów obowiązujących jeszcze do niedawna. Preferencje finansowe mają stać się narzędziem wymuszającym dekarbonizację. Obowiązek ten można spełnić na trzy sposoby:
- realizując przedsięwzięcia efektywnościowe wskazane w audycie energetycznym,
- zapewniając, że minimum 30% energii pochodzi ze źródeł unikających emisji,
- przeznaczając co najmniej 50% wartości ulgi podatkowej OZE otrzymanej pomocy na inwestycje ograniczające emisje GHG.
W ten sposób ulga OZE dla firm i inwestycje w fotowoltaikę stają się obszarami, które wzajemnie się wspierają. Środki uwolnione dzięki niższym opłatom energetycznym można przeznaczyć przykładowo na instalacje PV, magazyny energii, pompy ciepła czy modernizacje procesów. Choć nie jest to typowa ulga na fotowoltaikę dla przedsiębiorstw, jej znaczenie dla redukcji śladu węglowego w organizacjach może mieć niebagatelne znaczenie.
Jak ulga OZE dla firm wzmacnia konkurencyjność
Największym atutem ulgi OZE dla przedsiębiorców jest znacząca redukcja kosztów zakupu energii elektrycznej. W przypadku dużych odbiorców oszczędności mogą sięgać nawet tysięcy złotych rocznie. To nie tylko zmniejszenie obciążeń bieżących, ale również poprawa płynności finansowej, stabilizacja budżetu energetycznego oraz zwiększenie odporności przedsiębiorstwa na wahania cen energii.
Nie jest tajemnicą, że dla wielu podmiotów koszty energii są jednym z głównych czynników wpływających na rentowność i cenę końcową produktu. Dlatego ulga na OZE w firmie pełni funkcję strategiczną. Pozwala utrzymać konkurencyjność wobec firm działających w krajach, które już wcześniej stosowały instrumenty rekompensujące koszty transformacji energetycznej.
W tym kontekście nie bez znaczenia pozostaje pytanie, często pojawiające się w praktyce. Czy ulga OZE zmniejsza podatek CIT? Odpowiedź jest w tym wypadku negatywna. Nie wpływa ona bezpośrednio na podatek dochodowy, lecz działa poprzez redukcję opłat związanych z energią. Równocześnie podkreślamy, że jej efekt finansowy może być istotniejszy niż klasyczne ulgi podatkowe.
Jak ulga OZE wpływa na realizację strategii ESG?
Wprowadzenie obowiązku wykazania redukcji emisji oznacza, że ulga OZE staje się mechanizmem wspierającym realizację strategii ESG. W jaki sposób się to odbywa?
- E (Environment) – firmy muszą udokumentować poprawę efektywności energetycznej lub realny udział energii niskoemisyjnej. To bezpośrednio wpływa na ślad węglowy.
- S (Social) – stabilizacja kosztów energii zwiększa bezpieczeństwo zatrudnienia oraz pozwala finansować inwestycje w jakość środowiska pracy.
- G (Governance) – nowe obowiązki sprawozdawcze wymagają transparentnych procesów, audytów oraz rzetelnej dokumentacji.
W rezultacie ulga podatkowa OZE jest mechanizmem finansowym, ale równocześnie narzędziem budowania odpowiedzialności i wiarygodności wobec klientów, inwestorów i partnerów biznesowych. Dla wielu branż posiadanie konkretnych dowodów dekarbonizacji stanowi element przewagi konkurencyjnej.
Jak skutecznie korzystać z ulgi OZE dla firm – działania i dobre praktyki
Proces uzyskania statusu odbiorcy przemysłowego został ujednolicony, niemniej nadal pozostaje formalnie wymagający. Dlatego coraz więcej firm poszukuje informacji jak skorzystać z ulgi OZE dla firm, aby uniknąć błędów w kalkulacjach i dokumentacji. W tym kontekście niezbędne jest:
- analizowanie kwalifikowalności działalności (PKD, energochłonność, sytuacja finansowa),
- szczegółowe obliczenie współczynnika intensywności zużycia energii,
- przygotowanie dokumentacji dla URE, wraz z opinią biegłego rewidenta,
- zaplanowanie ścieżki spełnienia obowiązków redukcji emisji,
- odpowiednie raportowanie w kolejnych latach.
Ulga podatkowa OZE staje się impulsem do przygotowania szerszej strategii zarządzania energią, połączonej z audytem efektywności i analizą własnego miksu energetycznego. Efektem jest bardzo często chęć korzystania z zielonej energii elektrycznej dla firm od Eco dla Biznesu, która dodatkowo wzmacnia pozycję rynkową jednostki. Warto również pamiętać, że ulgi energetyczne dostępne na rynku można łączyć z mechanizmem odbiorcy przemysłowego.
