Musimy przyspieszy膰 z budow膮 艂adowarek samochod贸w elektrycznych

Niedawno zako艅czy艂 si臋 2023 rok. By艂 to okres cechuj膮cy si臋 wieloma trudno艣ciami. Wyzwania dotkn臋艂y niemal ka偶d膮 dziedzin臋. Mimo tego trudno nie zauwa偶y膰 optymistycznych sygna艂贸w p艂yn膮cych z sektora elektromobilno艣ci. Na polskich drogach je藕dzi coraz wi臋cej pojazd贸w 鈥榸 wtyczk膮鈥, a infrastruktura 艂adowania ma艂ymi krokami zbli偶a si臋 do standard贸w Europy Zachodniej. Nadal jednak daleko jej od poziomu za艂o偶onego w unijnym rozporz膮dzeniu ws. rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych (AFIR), kt贸re w kwietniu 2024 roku wesz艂o w 偶ycie. Jakie s膮 za艂o偶enia AFIR?

Ponad 100 tysi臋cy pojazd贸w elektrycznych i hybrydowych na polskich drogach

Zgodnie z danymi Licznika elektromobilno艣ci prowadzonego przez Polskie Stowarzyszenie Paliw Alternatywnych na koniec stycznia 2024 roku liczba pojazd贸w w pe艂ni elektrycznych (BEV) przekroczy艂a 52 tysi膮ce sztuk [1]. Dodatkowo po krajowych drogach je藕dzi艂o 48 381 sztuk aut typu plug-in, a wi臋c o nap臋dzie spalinowo-elektrycznym. W sumie w ci膮gu ostatnich dwunastu miesi臋cy liczba nowych rejestracji samochod贸w osobowych EV wzros艂a o 68%, za艣 pojazd贸w dostawczych i ci臋偶arowych o 89%. Na samoch贸d elektryczny w firmie decyduje si臋 coraz wi臋cej sp贸艂ek, widz膮c w tym szanse na zdobycie dotacji, oszcz臋dno艣ci eksploatacyjne, a tak偶e korzy艣ci wizerunkowe. 

Infrastruktura 艂adowania pojazd贸w elektrycznych nadal daleko w tyle

Podmioty zainteresowane zakupem pojazd贸w nap臋dzanych energi膮 elektryczn膮 maj膮 coraz wi臋kszy wyb贸r. Na rodzimym rynku dost臋pnych jest ponad 130 modeli BEV, wielokrotnie o zasi臋gu przekraczaj膮cym 430 kilometr贸w. Pozwala to ze swobod膮 podr贸偶owa膰 nawet na d艂u偶sze trasy. Niestety mimo tych pozytywnych tendencji infrastruktura paliw alternatywnych nadal jest s艂abo rozwini臋ta, szczeg贸lnie w lokalizacjach oddalonych od du偶ych miast. Pom贸c w przyspieszeniu transformacji ma rozporz膮dzenie AFIR.

Na koniec stycznia 2024 roku liczba og贸lnodost臋pnych punkt贸w 艂adowania EV w Polsce osi膮gn臋艂a poziom 6 086 sztuk. Wzrost rok do roku wyni贸s艂 oko艂o 35%, a wi臋c znacz膮co mniej ni偶 pojazd贸w EV. Warto w tym miejscu odnotowa膰, 偶e w stosunku do poprzednich okres贸w zmieni艂 si臋 rozk艂ad akcent贸w w typach budowanych punkt贸w 艂adowania. Wolniej przyrasta liczba urz膮dze艅 AC, z kolei nowo zainstalowanych punkt贸w 艂adowania DC by艂o a偶 o 92% wi臋cej ni偶 rok wcze艣niej. To jasny sygna艂, 偶e operatorzy preferuj膮 instalacj臋 jednostek pozwalaj膮cych na ultraszybkie zasilenie pojazdu. Ma to te偶 znaczenie w kontek艣cie za艂o偶e艅 AFIR.

Czym jest rozporz膮dzenie AFIR?

Dok艂adnie 13 kwietnia 2024 roku wesz艂y w 偶ycie przepisy rozporz膮dzenia ws. rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych, kt贸re uchyli艂o dyrektyw臋 Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/94/UE z dnia 22 pa藕dziernika 2014 r. w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych. Za艂o偶enia AFIR ogniskuj膮 si臋 wok贸艂 kilku istotnych dzia艂a艅, z kt贸rych za najwa偶niejsze nale偶y uzna膰 wybudowanie wzd艂u偶 unijnych korytarzy transportowych (tzw. transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T) stacji do szybkiego 艂adowania pojazd贸w osobowych i ci臋偶arowych, jak r贸wnie偶 stacji tankowania wodoru. Cel ten zosta艂 skonkretyzowany poprzez przypisanie mu klarownych warto艣ci.

Wymagania stawiane przez rozporz膮dzenie AFIR

艂adowarki do samochod贸w elektrycznych

Jak prezentuj膮 si臋 parametry infrastruktury przewidzianej do obs艂ugi w nadchodz膮cych latach? W przypadku pojazd贸w osobowych i lekkich dostawczych:

  • Od pocz膮tku 2025 roku sie膰 bazowa TEN-T powinna posiada膰 huby 艂adowania o mocy co najmniej 400 kW rozmieszczone co maksymalnie 60 km (w obu kierunkach).
  • Dwa lata p贸藕niej 50% autostrad nale偶膮cych do sieci komplementarnej TEN-T winno by膰 wyposa偶one w huby 艂adowania o mocy co najmniej 300 kW co maksymalnie 60 km (w obu kierunkach).聽Je艣li chodzi o sie膰 bazow膮, tu niezb臋dne b臋dzie posiadanie hub贸w o moc 600 kW przypadaj膮cych na ka偶de 60 kilometr贸w.
  • Z kolei od 2030 roku wszystkie autostrady nale偶膮ce do sieci komplementarnej TEN-T musz膮 posiada膰 huby 艂adowania o mocy co najmniej 300 kW co maksymalnie 60 km (w obu kierunkach), a od 2035 roku ta warto艣膰 ma si臋 zwi臋kszy膰 do 600 kW.

Za艂o偶enia AFIR nie ignoruj膮 tak偶e infrastruktury dla pojazd贸w ci臋偶arowych. I tak:

  • Pocz膮wszy od 2025 roku, wymaga si臋, aby sie膰 TEN-T by艂a pokryta w 15% hubami o mocy 1400 kW (co maksymalnie 120 km).
  • Od 2027 roku zak艂ada si臋 pokrycie 50% sieci TEN-T hubami o mocy 2800 kW (sie膰 bazowa) oraz 1400 kW (sie膰 komplementarna) na hub 艂adowania. Powinny one by膰 rozlokowane co najmniej co 120 km.
  • Wreszcie od 2030 roku ustalono pokrycie na poziomie 100% sieci TEN-T hubami o mocy 3600 kW (sie膰 bazowa ) co 60 km (w obu kierunkach) i 1500 kW (sie膰 komplementarna) co 100 km (w obu kierunkach).

Czy Polska spe艂ni za艂o偶enia AFIR?

Bior膮c pod uwag臋 obecn膮 liczb臋 punkt贸w 艂adowania EV w Polsce, mo偶na mie膰 uzasadnione w膮tpliwo艣ci, czy dzia艂ania za艂o偶one w AFIR zostan膮 zrealizowane w terminie. Du偶e trudno艣ci mog膮 pojawi膰 si臋 tak偶e w spe艂nieniu innych wymog贸w rozporz膮dzenia, mi臋dzy innymi umo偶liwienia szybkich p艂atno艣ci za po艣rednictwem terminali. Mimo to nale偶y patrze膰 na te przepisy przede wszystkim jako na szans臋. 

Wymiana floty z pojazd贸w spalinowych na elektryczne staje si臋 wyra藕nym trendem w wi臋kszych miastach. Zarz膮dzaj膮cy dostrzegaj膮 walory tego rozwi膮zania, do kt贸rych nale偶膮:

  • Ni偶sze koszty eksploatacji 鈥 przy korzystnej ofercie na pr膮d lub zamontowanej fotowoltaice dla firm od Eco dla Biznesu wydatki ponoszone na przejechanie 100 kilometr贸w elektrykiem wynosz膮 mi臋dzy 0 a 12 z艂otych. Dla por贸wnania zakup 8 litr贸w beznzyny Pb95 to koszt ponad 50 z艂otych.
  • Komfort jazdy 鈥 poruszanie si臋 nowoczesnymi pojazdami jest ciche i wygodne, szczeg贸lnie w obszarach silnie zurbanizowanych.
  • Dost臋p do stref czystego transportu (w 2024 roku powstan膮 pierwsze tego typu inicjatywy) i darmowych parking贸w.
  • Zeroemisyjno艣膰 鈥 samochody elektryczne nie emituj膮 szkodliwych spalin, co pozytywnie wp艂ywa na jako艣膰 powietrza i zdrowie ludzi. Poprawia to wizerunek przedsi臋biorstwa jako jednostki przyjaznej dla 艣rodowiska.

Bibliografia:

  1. pspa.com.pl/research/licznik-elektromobilnosci/ dost臋p 22.04.2024 r.
  2. businessinsider.com.pl/technologie/motoryzacja/albo-nagly-wysyp-ladowarek-albo-kary-polska-w-trudnym-polozeniu/werg2g8